Mesir Macunu Festival at the Sultan Mosque

Manisa yılda bir kez bir caminin çatısına çıkar ve kendi nüfusuna ilaç atar.

İlaç mesir macunudur, koyu, yapışkan, yoğun baharatlı bir macun. Şehrin bu konuda anlattığı hikaye 1527'da başlar, Sultan Camii kompleksindeki hekim Merkez Efendi, Manisa'da yaşayan Muhteşem Süleyman'ın annesi Hafsa Sultan için karıştırır ve o iyileşir. İlacın saray için saklanması yerine herkese verilmesini ister ve dağıtım o zamandan beri her bahar tekrarlanır. 2026 edisyonu 486.'sıydı, bu ilk halka açık dağıtımı macunun kendisinden on üç yıl sonra, yaklaşık 1540'ye koyar.

UNESCO, festivali 2012'te İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsilî Listesi'ne kaydetti ve listeleme hâlâ olanları tanımlar: bir şef ve çırakları kırk bir taze baharat ve ottan macunu geleneksel yöntemle yapar, on dört kadın onu küçük kare kağıtlara sarar, yirmi sekiz imam ve çırak onu kutsar ve minarenin tepesinden ve Sultan Camii'nin kubbelerinden aşağıdaki kalabalığa atılır.

O kalabalık asıl noktadır. Bu, bir tezgâh ve kuyruk olan bir tatma etkinliği değildir. Bir şehir, dört buçuk asır önce bir reçete olan bir şeyin kağıt kıvrımlarını yakalamak için kolları havada, omuz omuza bir cami avlusunda durur.

Macunun kendisi herkes için değildir. Önce tatlıdır, sonra acı, sonra boğazın arkasında acımsıdır ve tadı neyse odur — on altıncı yüzyıl bir eczanesi bir kaşığa indirgenmiş hali. Çocuklar şeker için yer. Yaşlı Manisalılar ebeveynleri yediği için yer.

Festival bir dizi olarak işler ve atış sadece son yirmi dakikasıdır.

21 Mart'ta Nevruz, yani bahar ekinoksuyla açılır, dağıtımın orijinal olarak buna göre zamanlanmasıdır. Karıştırma töreni — Mesir Karma Töreni — Sultan Camii kompleksi içindeki eski şifa evi olan Şifahane'de yapılır, burada kırk bir baharat isteyen herkesin önünde kazana girer. Haftanın en sakin kısmıdır ve size gerçekten atılan şey yerine yapılan şeyi görebileceğiniz tek kısımdır.

Açılış ve final arasında şehir Osmanlı kıyafetlerindeki yürüyüşler, ilçelerden ve yurtdışından halk dansı ekipleri, macunun farmakolojisi üzerine paneller, Yeni Han'da mesir temalı bir defile ve meydanlarda konserlerle dolup taşar. Manisa, merkezini hafta boyunca festivale bırakır, bunu hâlâ yapan az sayıda Türk il merkezinden biridir.

Dağıtım onu kapatır. Sarılı parçalar camiye taşınır, imamlar onları kutsar ve avlunun üzerine avuç avuç yağar. İnsanlar yakalayabildiklerini yer, bazılarını yerinde yer ve gerisini eve götürür — macun geleneksel olarak gelemeyen herkesle paylaşılır.

Bulamayacağınız şey biletli bir alan, atanmış bir koltuk veya bir izleme platformudur. Herkes aynı avluda durur.

Finali düzgün bir şekilde görmek için iki saat yeterlidir: avluya girip kollarınızı kaldırabileceğiniz bir yer bulmak için bir saat, yaklaşık yirmi dakikalık dağıtım ve sonrasında kalabalığın yavaş yavaş dağılması.

Dağıtımın kendisi kısadır. Başladığı anda gelirseniz, çok yoğun bir kalabalığın arkasından, başkalarının telefonlarının üzerinden görürsünüz ve hiçbir şey yakalayamazsınız.

Festivale bir an değil bir gün ayırıyorsanız, dört ila beş saat bütçeleyin ve camiyi günün sonuna bırakın: sabah karıştırma töreni ve sergiler, gün ortasında merkezdeki yürüyüşler, öğleden sonra atış.

Festivale bir hafta ayırıyorsanız, bunun tek bir mekân değil şehir çapında bir program olduğunu ve programın her yıl aynı saatlere sabitlenmek yerine birkaç hafta önce yayınlandığını anlayın.

Festival Nevruz'a, 21 Mart'a sabitlenmiştir ve geleneksel olarak 24'üne kadar sürer; UNESCO kaydı onu 21 - 24 Mart olarak kaydeder. Pratikte il her yıl kendi programını yayınlar ve kapanış dağıtımını bir hafta sonu gününe koyar, bu nedenle atışın tam tarihi değişir.

Bu kulağa geldiğinden daha önemlidir. Festivale gitmek için Manisa'ya gitmek ve yanlış günde varmak, normal bir Salı günü bir camiye varmak demektir. Herhangi bir rezervasyon yapmadan önce yılın tarihlerini valilik veya belediye sitesinden doğrulayın.

Manisa'da Mart, deniz seviyesinden 70 m yükseklikte, 1,500 m'lik bir dağın altında erken bahardır: serin sabahlar, ılık öğleden sonralar ve yerleşmek yerine bantlar halinde gelen yağmur. Avlunun üstü yoktur. Kollarınızı hareket ettirebileceğiniz bir ceket, kalabalıkta tutamayacağınız bir şemsiyeden iyidir.

Festival dışında, mesir macunu yıl boyunca şehirdeki her şekercide satılır, bu macunu isteyen ancak etkinliği değil için cevaptır.

Dağıtımla ilgili hiçbir şey satılmaz. Bilet yok, kapı yok, ayrılmış alan yok ve camiden gelen macun ücretsiz verilir — bu bütün gelenektir ve bunun için ücret almak onu sona erdirir.

Haftanın geri kalanı programı, konserler ve yürüyüşler dahil, belediye ve valilik tarafından halka açık etkinlikler olarak düzenlenir.

Dükkanlardaki ticari olarak üretilen macun, festival macunundan farklı bir şeydir ve herhangi bir şekerleme gibi kutu bazında fiyatlandırılır.

Eziyet olmadan biraz almak istiyorsanız, yolda çarşıdan bir kutu alın. Size bir minareden atılmamış olacak, ki bu çoğu ziyaretçinin aslında geldiği şeydir.

Sultan Camii, Manisa'nın eski çekirdeği olan Şehzadeler'de, Spil Dağı'nın eteğinde, Manisa Müzesi ve çarşıdan birkaç dakikalık yürüme mesafesinde yer alır. Tarihi merkezin herhangi bir yeri yürüme mesafesindedir.

İzmir'den şehir yaklaşık bir saat karayoluyla ve biraz daha az trenle ulaşılabilir — İZBAN ve bölgesel seferler Manisa istasyonuna kadar çalışır, istasyon eski şehrin altındadır ve buradan yukarı yürüyüş yaklaşık on beş dakika sürer.

Dağıtım gününde cami çevresindeki sokaklar kapatılır ve merkezin normal trafik düzeni uygulanmaz. Şehrin düz kısmında park edip yukarı yürüyün veya arabayı otelde bırakın.

Cami kompleksi bir yamaç üzerindedir ve avlu alçak taraftan doldurulur. Yukarıdan gelmek daha kısa bir yürüyüş ve daha seyrek bir kalabalık demektir.

İçinde bulunduğunuz kompleks 1520'lerde Hafsa Sultan tarafından vakfedilmiştir: cami, medrese, hamam ve macunun ilk kez karıştırıldığı şifahane. Festival, hikayenin geçtiği yerde gerçekleşir, bu kulağa geldiğinden daha nadir bir durumdur ve kalabalık gelmeden önce etrafa on dakika bakmaya değer.

Kalabalık tehlikedir. Yoğundur, atış başladığında dalgalanır ve omuzlarda çok sayıda çocuk ile geleneği sporundan çok gelenek için gelen yaşlı insanlar içerir. Boyunuz uzunsa önünüzdeki insanlardan daha fazla macun yakalarsınız; bir çocuğu yılda bir kez olan bir andan mahrum bıraktığınız yerde durmak, bunu geçirmenin kötü bir yoludur.

Atılan her şey yakalanmaz. Parçalar yere, başlara, başkalarının montlarına düşer. Temiz yakaladıklarınızı yiyin ve gerisini bırakın.

Kırk bir baharat ve ot uzun bir malzeme listesidir ve macun şeker ağırlıklıdır. Baharat veya polen alerjisi olan herkes bunu bir tatlı yerine bilinmeyen olarak değerlendirmelidir.

Yankesicilik, yoğun herhangi bir Türk kalabalığının olağan riskidir; önde taşınan bir çanta yeterlidir.

Ve tarihi iki kez kontrol edin. Festivalin açılışı Nevruz'a sabitlenmiştir ancak dağıtım değildir ve önceki yıldan haber kapsamı bir program değildir.

Atış yukarıdan ve hızlı bir şekilde gerçekleşir, parlak bir Mart gökyüzüne karşı, arkasında bir cami kubbesiyle. Geniş bir lens ve hızlı bir deklanşör her türlü uzaklığı yener: fotoğraf kollar ve yüzlerdir, uçuş halindeki tek bir kağıt parçasının dönüşü değil.

Avlunun alçak tarafından çekim yapmak, minareyi ve kubbeleri kalabalığın üzerine yerleştirir ve kadraja bir oturma noktası verir. Yüksek taraftan kalabalığın kendisini görürsünüz, bu iki seçenekten daha iyi bir fotoğraftır, üzerine çıkabileceğiniz bir basamak bulabilirseniz.

Şifahane'deki karıştırma töreni çok daha sakin bir fotoğraf fırsatıdır — buhar, bakır, kırk bir açık baharat torbası ve içinde hareket edebileceğiniz bir oda.

Bu çalışan bir camidir ve dağıtımdan önce dini bir dua yapılır. Töreni fotoğraflayın, namaz kılan insanları değil, ve imamlar başladığında fotoğraf makinesini indirin.